09:01 EDT Thứ bảy, 19/08/2017

Danh mục

Thăm dò ý kiến

Bạn là ai ?

Học sinh

Cựu học sinh

Giáo viên - Cán bộ nhà trường

Phụ huynh học sinh

Khách vãng lai

Thành viên

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 36

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 33


Hôm nayHôm nay : 459

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 9292

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 4097127

Trang nhất » Tin Tức » Phương pháp dạy học

Chuyên đề: DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Thứ ba - 03/11/2015 08:44
Chuyên đề:  DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Chuyên đề: DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Tên chuyên đề:
DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Phần Mở đầu:

Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo
dục tiếp cận nội dung
sang tiếp cận năng lực người học, nghĩa là từ chỗ quan
tâm đến việc học sinh học được cái gì
đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng
được cái gì qua việc học
. Để đảm bảo điều đó, nhất định phải thực hiện thành
công việc chuyển từ phương pháp dạy học theo lối “truyền thụ một chiều” sang dạy
cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành năng lực và phẩm
chất. Thực ra điều này chúng ta đã làm bao năm nay từ khi chúng ta đổi mới dạy
học theo chuẩn kiến thức kĩ năng nhưng nhìn lại đâu đó chúng ta vẫn còn quá chú
trọng nội dung bài học mà chưa chú trọng đầy đủ đến chủ thể người học cũng như
khả năng ứng dụng tri thức đã học trong những tình huống thực tiễn.
Trước bối cảnh đó và để chuẩn bị cho quá trình đổi mới chương trình, sách giáo khoa
giáo dục phổ thông sau 2018, cần thiết phải đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học
và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực người học.
Phần nội dung:
I. Năng lực và các năng lực cần hình thành cho học sinh trong dạy học Ngữ văn.
1.     Năng lực
Năng lực là sự kết hợp một cách linh hoạt và có tổ chức kiến thức, kĩ năng với thái độ,
tình cảm, giá trị, động cơ cá nhân,…nhắm đáp ứng hiệu quả một yêu cầu phức hợp
của hoạt động trong bối cảnh nhất định.
Nói một cách dễ hiểu năng lực là khả năng làm chủ và vận dụng hợp lý các kiến thức,
kinh nghiệm, thái độ một cách có hứng thú để hành động một cách có hiệu quả trong
các tình huống đa dạng của cuộc sống.
 Dạy học Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực nghĩa là thông qua bộ môn,
học sinh có khả năng kết hợp một cách linh hoạt  kiến thức, kỹ năng với thái độ,
tình cảm, động cơ cá nhân… nhằm đáp ứng hiệu quả một số yêu cầu phức hợp
của hoạt động trong một số hoàn cảnh nhất định.

2.     Các năng lực cần hình thành cho học sinh trong dạy học Ngữ văn
Trong định hướng phát triển CT GDPT sau 2015, môn Ngữ  văn được coi là môn học
công cụ, theo đó, năng lực giao tiếp tiếng Việt và năng lực thưởng thức văn học/ cảm
thụ thẩm mỹ là năng lực mang tính đặc thù của môn học; ngoài ra năng lực tư duy sáng
tạo, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân cũng đóng
vai trò quan trọng trong việc xác định nội dung dạy học của môn học.

Năng lực Đặc điểm Thể hiện trong môn Ngữ văn
1.     Giải quyết vấn đề - Phát hiện vấn đề, đề xuất giải pháp
- Thực hiện
- Đánh giá
- Phát hiện và lí giải những vấn đề nhập nhằng, mơ hồ, đa nghĩa, khó hiểu trong nội dung và nghệ thuật.
- Phát hiện và lí giải những vấn đề trong thực tiễn đời sống được gợi ra từ tác phẩm. Ví dụ: “Đi bộ ngao du” Ngày nay các phương tiện giao thông đa dạng và hiện đại, vậy theo em đi bộ có còn phù hợp không?
- Phát hiện và đánh giá những khó khăn, thách thức đặt ra trong quá trình tạo lập văn bản nói và viết
2.     Năng lực sáng tạo - Phát hiện những ý tưởng mới nảy sinh trong học tập và cuộc sống
- Đề xuất các giải pháp một cách thiết thực
- Áp dụng vào tình huống mới
- Có cách tiếp cận và cắt nghĩa độc đáo về nội dung, giá trị của tác phẩm
- Phát hiện những nét nghĩa mới, giá trị mới của văn bản.
- Có cách nói và cách viết sáng tạo, độc đáo, hiệu quả.
 
3.     Hợp tác Phối hợp, tương tác hỗ trợ nhau cùng thực hiện nhiệm vụ để cùng đạt mục tiêu chung (thảo luận nhóm )
Thảo luận nhóm là phương pháp có thể áp dụng với nhiều bài học, điều quan trọng ta phải chú ý là đề tài cho học sinh thảo luận phải là đề tài có tính phức hợp, có vấn đề, cần huy động sự suy nghĩ của nhiều người.
- Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận cá nhân
- Điều chỉnh thái độ, cách ứng xử
Ví dụ:
 
4.     Tự quản bản thân
        (Thực chất là KNS)
 
- Làm chủ cảm xúc
- Suy nghĩ và hành động hướng vào mục tiêu phù hợp với hoàn cảnh
- Tự đánh giá, điều chỉnh hành động phù hợp với những tình huống mới
HS cần biết xác định các kế hoạch hành động cho cá nhân và chủ động điều chỉnh kế hoạch để đạt được mục tiêu đặt ra, nhận biết những tác động của ngoại cảnh đến việc tiếp thu kiến thức và rèn luyện kĩ năng của cá nhân để khai thác, phát huy những yếu tố tích cực, hạn chế những yếu tố tiêu cực, từ đó xác định được các hành vi đúng đắn, cần thiết trong những tình huống của cuộc sống.
 
5.     Năng lực giao tiếp Tiếng Việt Sử dụng tiếng Việt một cách phù hợp và hiệu quả trong tình huống giao tiếp Năng lực giao tiếp trong các nội dung dạy học tiếng Việt được thể hiện ở 4 kĩ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết và khả năng ứng dụng các kiến thức và kĩ năng ấy vào các tình huống giao tiếp khác nhau trong cuộc sống.
 
6. Năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ Biết nhận diện, thưởng thức và đánh giá cái đẹp trong văn học và cuộc sống, biết làm chủ cuộc sống, biết làm chủ cảm xúc của bản thân, biết hành động hướng theo cái đẹp, cái thiện - cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ, nhận ra những giá trị thẩm mĩ trong văn học, biết rung cảm, hướng thiện
 
 
II. Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học nhằm hướng tới phát triển năng lực trong
môn học Ngữ văn
1.     Các phương pháp dạy học tích cực
a.     Thảo luận nhóm
b.     Đóng vai
c.      Nghiên cứu tình huống:
Phân tích và giải quyết các vấn đề của một tình huống được lựa chọn trong thực tiễn
   Ví dụ: Khi dạy bài “Ôn dịch thuốc lá” giới thiệu bài mới giáo viên đặt ra tình huống: Hiện
nay hầu như ở bất kì nơi nào cũng có bản khuyến cáo hoặc lời đề nghị: “Cấm hút thuôc lá”.
Thế nhưng hằng ngày vẫn nhan nhản những người không làm đúng như thế: Ở nhà sau
bữa cơm bố thường ngồi hút thuốc lá; trong quán cà phê, nhiều người tụ tập tán chuyện
với điếu thuốc lá phì phèo trên môi, rồi đến trường có những bạn trốn vào nhà vệ sinh để
hút thuốc lá;…
Vì sao phải “Cấm hút thuốc lá”?
       Và làm thế nào để những người quanh em nhận thức đầy đủ hơn về vấn đề này?
 
d.     Dạy học theo dự án
Dạy học theo dự án (DHDA) là một hình thức dạy học mới, trong đó người học thực hiện
một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có
 tạo ra các
sản phẩm có thể giới thiệu
. Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao 
trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế họach, đến việc thực hiện
dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện.
 Làm việc nhóm 
hình thức cơ bản của DHDA.

Quá trình thực hiện một dự án học tập diễn ra theo các bước cơ bản sau:
-      Chọn đề tài và xác định mục đích của dự án
-      Xây dựng đề cương, kế hoạch thực hiện
-      Thực hiện dự án
-      Thu thập kết quả và công bố sản phẩm
 
2.     Các kĩ thuật dạy học tích cực
a.     Kĩ thuật chia nhóm
b.     Kĩ thuật đặt câu hỏi
c.      Kĩ thuât “Khăn trải bàn”
d.     Kĩ thuật “Phòng tranh”
e.      Kĩ thuật “Công đoạn”
f.       Kĩ thuật “Mảnh ghép”
g.     Kĩ thuật “Trình bày một phút”
h.     Kĩ thuật “Hỏi chuyên gia”
i.       Kĩ thuật “Bản đồ tư duy”
j.       Kĩ thuật “Đọc hợp tác”
3.     Hình thức tổ chức dạy học nhằm hướng tới phát triển năng lực trong môn học Ngữ văn
3.1.         Hình thức tổ chức dạy học trong lớp
-      Học theo cá nhân
-      Học theo nhóm
-      Học theo góc
3.2.     Hình thức dạy học ngoài lớp: tổ chức các hoạt động ngoại khóa ( tổ chức các câu
lạc bộ, hội thi, giao lưu,…về những nội dung có liên quan đến bài học)
4        Phần kết luận:
   Giáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của
việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng
năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho con người
năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp.

     Dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh là vấn đề
mới và khó, đòi hỏi tất cả giáo viên phải được bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn,
nghiệp vụ sư phạm đáp ứng với yêu cầu mới. Các lớp tập huấn do Bộ Giáo dục và Đào
tạo tổ chức chỉ có thể đáp ứng một số lượng hạn chế, chủ yếu là cán bộ quản lí và giáo
viên cốt cán. Chính vì vậy, công tác triển khai thực hiện nội dung tập huấn tại các phòng
giáo dục là vô cùng quan trọng. Để chủ trương đổi mới đi vào thực tiễn dạy học trong các
trường học một cách đồng bộ và hiệu quả thiết nghĩ mỗi giáo viên cần phải tiếp cận và vận
dụng một cách sáng tạo.

 
                                                                            
                                                                                                            Người thực hiện

                                                                                                         Nguyễn Thị Hà Đông

 
 
 
 

Tác giả bài viết: Nguyễn Thị Hà Đông

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIỚI THIỆU TỔ NGỮ VĂN – MĨ THUẬT (2015-2016)

GIỚI THIỆU TỔ NGỮ VĂN – MĨ THUẬT (2015-2016)

  GIỚI THIỆU TỔ NGỮ VĂN – MĨ THUẬT         (NĂM HỌC 2015-2016)   - Tổng số CBGVCNV: 15/14 nữ  - Đảng viên 6 /5 nữ . - Số GV trên chuẩn 12. Trình độ chuyên môn đạt 100%.   Trong đó: + ĐHSP:10.              ...

Liên kết